Toplumsal Yapı Nedir? Ne Demektir?

 Toplumsal Yapı Nedir? Ne Demektir?

Toplumsal Yapı Nedir?

Toplumsal yapı kavramı, toplum içersinde olup biteni gözlemlemeye, bildirime ve analiz etmeye yardımcı olan bir vasıta olması yönünden ehemmiyet taşımaktadır. Toplumsal yapı kavramı; detaylı toplumların yapısını, toplumsal olayları, toplumsal gelişmeleri, toplumsal temaslari meydana koymaya ve bu konularda yasalara ulaşmaya çalışan sosyolojinin en asli kavramlarından biridir.

Toplumsal Yapı Kısaca; toplumda sık sık ve örgütlü sosyal temaslarin bütünüdür.

Bu kavram, ilk kez Herbert Spencer doğrulusunda kullanılmıştır. Ancak, Spencer’in biyolojik benzetmelerinin aşırı tesiri ile pek açıklığa kavuşamayan bu kavram, ileri senelerde bir çok sosyolog ve antropolog doğrulusunda değişik manalarda kullanılmıştır. Radelife – Brown, toplumsal yapıyı şahıslar arası bütün temaslar olarak görmektedir.

Bazı sosyologlar da toplumsal yapıyı toplumdaki sıksık ve örgütlenmiş temaslar olarak tanımlamaktadır. Örneğin; Ginsberg‘e göre toplumsal yapı, toplumu meydana getiren asli takım ve kurumlardan meydana gelmektedir. Bu yaklaşıma göre toplumsal yapı sadece kurumsal düzenlemeleri ve sosyal kümeler arasındaki şahıslari kapsamaktadır. Durağan bu yapı anlayışına göre, toplumsal yapının kurucu öğeleri; nüfus, etraf ve yerleşim, ekonomi, toplumsal sınıflar, eğitim, siyaset, hukuk, aile ve dindir. Diğer bir yaklaşıma göre; toplumsal yapı gösteriş fikriyle sınırlandırılmaktadır. 

Nadel, toplumsal yapı konseptini gerçek nüfustan hareketle insanlar arasındaki davranışlardaki roller kapsamında açıklamaktadır. Aynı şekilde Gert ve Mills de ”kurum” kelimesinin anahtar biriminin rol olduğunu ve bu kurumun da sosyal yapı kelimesindeki asli birim kalitesi taşıdığını ileri sürmektedir.

Toplum yaşamının zenginliği ve sıksıkliği amacıyla yerine getirilmesi mecburi olan asli toplumsal fonksiyonlar vardır; neslin sürdürülmesi, yeni üyelerin toplumsallaştırılması, şahıslarin hayata bir mana ve nedenle bağlanması, mal ve hizmetlerin üretimi, dağılımı ve toplumda sistemin sağlanması gibi. Bu asli işlevleri yerine getirmek üzere meydana gelen öğeler, hep beraber uyumlu bir bütünlük durumunda toplumsal yapıyı oluştururlar.

Merton ise bireyin etrafsini kültürel ve toplumsal olmak üzere iki değişik yapının oluşturduğunu ileri sürmektedir. Kültürel yapı, belli bir toplum ya da takım üyelerinin ortak tavırlarını yöneten örgütlenmiş bir grup normatif değerlerdir. Toplumsal yapı ise herhangi bir toplumun ya da grubun üyelerinin detaylı şekillerde içersinde bulundukları örgütlenmiş bir dizi toplumsal temaslardir.

Bu yaklaşım aynı vakitte yapı kavramının insanların yaşamlarındaki davranışlarının unsurunu manaaya yönelik bir vasıta olduğunu da meydana koymaktadır.

Toplumsal Yapının Parçaları; Toplumsal statü, toplumsal rol, toplumsal kümeler, toplumsal sınıf, toplumsal ağ, toplumsal kurumlar ve kültürdür.

Toplumsal Yapı Analizi Nedir?

Toplumsal yapı araştırmaları, hem toplumun bütünü, hem de toplum içerisindeki farklı yerleşim birimleri (köy, kasaba ve kent gibi) açısından önemli görülen ve derinliğine değerlendirmeleri içeren analiz biçimleridir. Bu konuda dünyada, özellikle de Batı Avrupa ve Amerika’da oldukça yaygın araştırmalar bulunmaktadır.

Toplum Nedir?

İnsan, dünya üzerinde var olduğu ilk dönemlerden bu yana hep bir topluluğun üyesi olarak yaşamını sürdürmüştür. Anadolu’dan örneklerine bakılırsa bir dönem, Nevşehir‘e yakın Kaymaklı yer altı şehrinde olduğu gibi saldırılardan korunmak için yer altında kayaları oyarak yaptığı şehirlerde yaşadığı görülür. Eskişehir civarında MÖ VII. yüzyılda kurulmuş Yazlıkaya-Midas şehrini ve Frig dönemi’nin  en önemli eserlerini açık hava müzesinde incelemek mümkündür. 

İzmir Selçuk’taki Efes Antik Kenti ise Ege Bölgesi’nde yaşamış eski uygarlıkların en görkemli örneklerindendir. İstanbul’da Topkapı Sarayı Müzesi’ni gezdikten sonra etkilenmemek mümkün değildir. Farklı mekanlarda farklı medeniyetler kursa da insan sosyal bir varlık olması nedeniyle hep bir topluluk içinde yaşayagelmiştir. Peki Toplum Nedir?

Toplum; En kısa ifadeyle insanları etkileyen gerçek ilişkiler bütünüdür.

Büyüklüğü, uygarlık düzeyi, ekonomik uğraşısı, dili, dini, inandığı değerler ve uyduğu kurallar ne olursa olsun, ortak bir yaşayışa sahip her insan topluluğu bir toplum meydana getirir. Toplum bir araya gelen insanların basit bir toplamı değildir, toplumsal ve fonksiyonel olarak farklılaşmış kişiler arasında eş güdümlü eylemlerin yer aldığı bir örgüt biçimidir.

Doğal olarak bu durum farklı toplumların ortaya çıkmasına olanak verir. Öte yandan her toplumda görülen iki evrensel özellik söz konusudur. Her toplum bir iç düzene yani belli bir yapıya sahiptir. Ancak bu yapı durağan değildir, değişime açıktır. Toplumların iç düzeni ya da yapısı, toplumsal ve ekonomik koşullara bağımlı olarak farklı değişim hızlarına sahiptir. 

Toplumsal Yapı Nedir?

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın