1 Yıldız2 Yıldız3 Yıldız4 Yıldız5 Yıldız (Bu yazıya oy vermek ister misiniz?)
Loading...

Tarihteki İlk Türk Devletleri

 Tarihteki İlk Türk Devletleri

Tarihteki ilk Türk Devletleri hangileridir? İlk kurulan Türk devletleri hakkında kısaca bilgiler.

İskitler (Sakalar)

Doğu Avrupa’dan Orta Asya ve Hindistan’a kadar olan geniş bölgelerde hakimiyet kurdular.

Hakimiyetleri altındaki İranlılar ile yaptıkları uzun mücadeleler Alper Tunga Destanı‘na konu olmuştur.

Güçlü bir merkezi otorite ve teşkilatlı bir devlet kuramayan İskitler, MÖ 2. yüzdılda etkinliklerini kaybederek kuzeye doğru çekilmişlerdir.

Bugün Yakutistan’da yaşayan Yaka (Yakut) Türkleri İskitlerin torunları olarak kabul edilmektedir.

Asya Hun Devleti

Asya Hunlarıyla ilgili ilk bilgilere Çin kronolojisinde rastlanmıştır. Bu kronolojide Hunlarla Çinlilerin uzun süre savaştıktan sonra MÖ 318 de Kuzey Şansi Antlaşması ile aralarındaki savaş durumuna son verdikleri anlatılmaktadır.


Bilinen ilk Hun hükümdarı Teoman‘dır.
* Asya Hun Devleti’nde Teoman’dan sonra hükümdar olan Mete Han’ın MÖ 209 yılında tahta geçiş tarihi, Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Kuruluşu olarak kabul edilmektedir.
* Mete Han devleti teşkilatlandırmış ve orduda onlu sistemi uygulamıştır.
*Mete Han oluşturduğu güçlü ordular sayesinde Çin’i yenilgiye uğratmış; fakat kalabalık Çin nüfusu karşısında Türklerin asimile olabileceği endişesinden dolayı Çin’e yerleşmemiş, Çin’i vergiye bağlamakla yetinmiştir.
*Türkleri ilk defa birbayrak altında toplayan Asya Hunlarının saldırılarına karşı Çinliler yaklaşık 2400 km uzunluğundaki Çin seddi‘ni yapmışlardır.

Devletin Yıkılışı: Mete Han’dan sonra ikiye ayrılan Hunlar, Çin entrikaları ve saldırılarından dolayı yıkılarak Çin egemenliğine girmişlerdir (MS 216).

Avrupa Hun Devleti

Hazar ve Karadeniz’in kuzeyinden Avrupa’ya giren Kuzey Hunları, Balamir önderliğinde Macaristan’da Avrupa Hun Devleti’ni kurmuşlardır. Barbar kavimleri hakimiyet altına alan Avrupa Hunları,
Attila döneminde en parlak dönemlerini yaşamışlardır.

Attila yaptığı I. ve II. Balkan seferleri sonucunda Bizans İmparatorluğu’nu Galya ve İtalya Seferleri sonucunda da Batı Roma İmparatorluğu’nu Hakimiyet altına alarak vergiye bağlamıştır.

Attila’nın ölümünden sonra zayıflayan Avrupa Hunları, İç karışıklıklar ve isyanlar sonucunda yıkılmışlardır.

Göktürkler

Gök Türk devleti 552 yılında kurulmuştur. Gök Türklerinin bölgedeki kurucu ailesi Aşin (ASENA-ZENA) ‘nın tarihten çıkardığı bir kabile olan MONGOLAR olarak bilinen JUAN-JUANS GÖKTÜRK’ün kim olduğunu bildiğimiz bir efsaneye rastlıyoruz. Çocuk büyüten bir kurt ve kurdu ASENA’nın 10 erkek çocuktan çözülmesinin hikayesi. Bir diğer efsaneye göre ise baş olarak Hung’dan AŞİNA’dan 17 kardeşin annesinin adı seçilmiştir. Ona Tu’men diyorlar. Sonuçta bunlar efsaneler. Bir de gerçeğin paylaşımı var. Ancak, tarihte Türk adı ile kurulan ilk devletin adı M.Ö. 5. yüzyılda KÖKTÜRK veya GÖKTÜRK tarafından kullanılmıştır.

Avarlar

Devletleri Göktürkler tarafından yıkıldıkdan sonra Avarlar, Hazar ve Karadeniz’in kuzeyinden Orta Avrupa’ya gelerek Macaristan’da devlet kurmuşlardır.

Sasanilerle birleşerek 619 ve 626 yıllarında İstanbul’u iki kez kuşatmışlardır.

Slav ve Germen topluluklarını siyasi ve kültürel yönden etkilemişlerdir.

Orta Avrupa topluluklarına karışarak ulusal benliklerini kaybetmişlerdir.

Kutluklar (II. Göktürk Devleti)

50 yıllık Çin esaretinden sonra Göktürkler, Kutluk Kağan (ilteriş) önderliğinde bağımsızlıklarına yeniden kavuşmuşlardır.

II.Göktürk devleti en parlak dönemini Bilge Kağan döneminde yaşamıştır. Bilge Kağan, Kardeşi Kültigin (ordu komutanı) ve vezir Tonyukuk’la eski ihtişamına kavuşturmuştur. Bu devlet adamları adına Türklere ait ilk yazılı belgeler sayılan Göktürk (Orhun) Abideleri (Yazıtları) dikilmiştir.

Bilge Kağan’dan sonra karışıklıkların çıktığı II.Göktürk Devleti; Uygurlar, Karluklar ve Basmillerin isyanı sonucunda yıkılmıştır (744).

Uygurlar

II.Göktürk Devleti’nin yıkılmasından sonra Orta Asya’da üstünlüğü Uygurlar ele geçirmişlerdir.

Uygurlar, Kutluk Bilge Kül Kağan önderliğinde Göktürklerin kültürel mirası üzerinde Ötüken merkezli kurulmuşlardır.

Talas Savaşı’ndan sonra (751) Orta Asya’nın Çin istilasından kurtulması, Uygurların güçlenmesinde etkili olmuştur.

Uygurlar başkentlerini Ötüken’den Karabalgasun’a taşımışlardır.

Çinlilerle tirari ilişkileri geliştiren Uygurlar, Çinlilerden Maniheizm ve Budizm dinlerini öğrenmiş ve bu dinleri kabul etmişlerdir.

Maniheizm dininin hayvan eti yemeyi yasaklaması ve savaşmamayı öngörmesinden dolayı Uygurlar yarı göçebe yaşam tarzından yerleşik hayata geçmeye başlamışlardır.

Kendilerine özgü alfabe oluşturan uygurlar, Çinlilerden öğrendikleri kağıt ve matbaa ile Türklere ait ilk yazılı metinleri bırakmışlar ve kitaplar basmışlardır.

Uygurlar benimsedikleri dinlere ait terimleri Türkçeleştirerek milli kültürlerini korumaya çalışmışlardır.

Ötüken Uygurları da denilen Uygur Devleti’nin 840 yılında Kırgızlar tarafından yıkılmasından sonra, Uygurların bir bölümü göç ederek Çin’in Kansu Bölgesine ve bir bölümü de Doğu Türkistan’da Turfan bölgesine yerleşmişlerdir.

Kansun Uygurları, Çin’in etkisi altında kalırken, Turfan Uygurları gelişmiş kültürleri sayesinde Cengiz Han’ın kurduğu Moğol Devleti’ni kültürel yönden etkilemişler ve Moğolların Türkleşmesinde önemli rol oynamışlardır.

Tarihteki İlk Türk Devletleri

Göktürkler hangi boya mensuptur?

Göktürkler, “Aşina” adını taşıyan ve kelime anlamı olarak kurt neslini ifade eden bir Hun ailesine mensupturlar. Kurt, Oğuz Kağan Destanı’nda yol gösterici olarak ifade edilmektedir. Göktürk Kağanlığı 552-745 yılları arasında varlığını sürdürdü.

Göktürk nedir kısa bilgi?

Göktürkler, Hunların Orta Asyadaki vârisleridir. Çin kaynaklarında “Tu-kiu” olarak geçerler. En önemli özellikleri Türk adını ilk kullanan devlet olmalarıdır. Ayrıca Orta Asya’da en geniş sınırlara ulaşan devlet de yine Göktürklerdir.

Ilk Türk boyu nedir?

a) Karluklar

Çözüm: Karluklar, İslamiyet’i kabul eden ilk Türk boyudur. Hatırlayalım: İslamiyet’i kabul eden ilk Türk devleti ise İtil Bulgarları iken Orta Asya’da İslamiyet’i kabul eden ilk Türk devleti ise Karahanlılar’dır.

Yapılan Yorumlar
Bir Yorum Yapın